Belasting en pensioen in Spanje: wat gepensioneerde kopers concreet moeten weten

Fiscaal inwonerschap: wanneer word je belastingplichtig in Spanje?

Wie meer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje verblijft, geldt als fiscaal inwoner (residente fiscal) en moet aangifte doen bij de Spaanse belastingdienst (Agencia Tributaria). Dat klinkt eenvoudig, maar het heeft directe gevolgen voor welk land heffingsrecht heeft over jouw pensioen.

Nederland en Spanje hebben een belastingverdrag (het verdrag van 1971, vervangen door het verdrag van 2021 dat op 1 januari 2023 in werking trad). Onder het nieuwe verdrag geldt als hoofdregel:

Bekijk project

Nylva Homes

Manilva

Vanaf €357.543

• AOW en vergelijkbare socialezekerheidspensioenen blijven belast in het bronland, dus Nederland.
• Particuliere pensioenen en lijfrenten zijn doorgaans belast in het woonland, dus Spanje, als je daar fiscaal inwoner bent.
• Overheidspensioenen (ABP, pensioenen van gemeenten of andere publieke werkgevers) blijven belast in Nederland, tenzij je de Spaanse nationaliteit hebt.

In de praktijk betekent dit dat een gepensioneerde ambtenaar of leraar met een ABP-pensioen én AOW dubbel in Nederland belast blijft, ook na verhuizing naar Spanje. Wie alleen een bedrijfspensioen heeft, betaalt inkomstenbelasting in Spanje. De Spaanse tarieven lopen van 19% (eerste schijf tot ca. €12.450) tot 47% (boven ca. €300.000), afhankelijk van de autonome regio. De Comunitat Valenciana en Andalusië hanteren eigen regionale toeslagen.

Modelo 720 en vermogensopgave

Als fiscaal inwoner van Spanje ben je verplicht buitenlands vermogen boven €50.000 te melden via het Modelo 720. Dat omvat bankrekeningen, onroerend goed en effectenportefeuilles buiten Spanje. Het niet indienen leidt tot boetes; het formulier heeft geen belastinggevolg op zichzelf, maar vormt de basis voor latere controles. Dien het Modelo 720 in voor 31 maart na het eerste jaar van fiscaal inwonerschap.

Daarnaast bestaat het Modelo 100 voor de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting (IRPF), in te dienen tussen april en juni voor het voorgaande jaar.

Koopkosten bij nieuwbouw in Spanje: concrete percentages

Bij nieuwbouw betaal je geen overdrachtsbelasting (ITP) maar BTW: 10% IVA over de koopsom voor woningen. Daarboven komen:

• Zegelrecht (AJD): 0,5–1,5% afhankelijk van de regio (Comunitat Valenciana: 1,5%; Andalusië: 1,2%).
• Notariskosten: ca. 0,1–0,5% van de koopsom, afhankelijk van de complexiteit van de akte.
• Kadastrale inschrijving: ca. 0,1–0,3%.
• Advocaatkosten: 1% is gangbaar als vaste vergoeding; sommige advocaten rekenen €2.000–€4.000 vast tarief.

Reken voor nieuwbouw in totaal op 12–13% bovenop de koopsom als bijkomende kosten, exclusief eventuele hypotheekkosten.

Een NIE-nummer (Número de Identificación de Extranjero) is verplicht voordat je een koopakte kunt ondertekenen. Aanvragen doe je bij de Spaanse ambassade in Nederland of bij de Oficina de Extranjeros in Spanje; verwacht een doorlooptijd van twee tot zes weken.

Oasis 004 — Benissa, Costa Blanca Noord

Oasis 004 is een villa in Benissa met vier slaapkamers, aangeboden voor €2.250.000. Benissa ligt op de Costa Blanca Noord, ruwweg 30 kilometer ten noorden van Benidorm en 60 kilometer van de luchthaven van Alicante. Voor gepensioneerden die belastingplichtig worden in Spanje, betekent een aankoop op dit niveau dat de vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio) relevant is: in de Comunitat Valenciana geldt een vrijstelling van €500.000 per persoon, waarna tarieven van 0,25% tot 3,5% van toepassing zijn op het nettovermogen.

The Gallery — Ojén, Costa del Sol

The Gallery in Ojén omvat villa's met vier tot vijf slaapkamers, geprijsd van €3.400.000 tot €4.250.000. Ojén ligt op circa 8 kilometer van Marbella en op ongeveer 65 kilometer van de luchthaven van Málaga. Andalusië heeft de vermogensbelasting per 2023 tijdelijk vervangen door de Solidariteitsheffing op grote vermogens (Impuesto de Solidaridad de las Grandes Fortunas), een nationale heffing die vermogen boven €3.000.000 treft met tarieven van 1,7% tot 3,5%. Kopers op dit prijsniveau doen er goed aan fiscaal advies in te winnen van een gestor of belastingadviseur met ervaring in grensoverschrijdende situaties.

Villas en Hondon de las Nieves — La Canalosa, Costa Blanca Binnenland

Villas en Hondon de las Nieves in La Canalosa zijn villa's met drie slaapkamers voor €410.000. La Canalosa ligt in het binnenland van de provincie Alicante, op circa 40 kilometer van Alicante-El Altet en op gelijke afstand van de kustlijn. Op dit prijsniveau bedragen de totale aankoopkosten bij nieuwbouw (10% IVA + AJD + notaris + registratie + advocaat) realistisch gezien €49.000–€53.000 bovenop de koopsom. Dit segment is ook toegankelijk voor gepensioneerden die geen hypotheek nodig hebben: eigendomsoverdracht zonder financiering verloopt in Spanje sneller en minder complex dan in Nederland.

Camarate Hills III — Buenas Noches, Costa del Sol West

Camarate Hills III in Buenas Noches biedt gelijkvloerse woningen, appartementen en penthouses met één tot drie slaapkamers, van €245.000 tot €525.000, met een gemeenschappelijk zwembad. Buenas Noches is een wijk nabij Estepona, op de westelijke Costa del Sol. Voor gepensioneerden die fiscaal inwoner worden van Spanje maar huren vóór aankoop, is het relevant dat huurinkomsten op een Spaans eigendom belast worden als inkomen in de IRPF; bij niet-inwonerschap geldt het Modelo 210 voor niet-residenten.

Talasa Caelus Fase I - II — El Verger, Costa Blanca Noord

Talasa Caelus Fase I - II in El Verger is een townhouse met drie slaapkamers en een zwembad, aangeboden voor €493.000. El Verger ligt op circa 10 kilometer ten zuiden van Dénia en op ongeveer 90 kilometer van de luchthaven van Alicante. Off-plan aankopen — waarbij de woning nog gebouwd wordt — vereisen een bankgarantie (aval bancario) voor de betalingen die je voor oplevering doet. Dit is wettelijk verplicht onder de Spaanse Wet 57/1968 en de opvolger daarvan; controleer altijd of de garantie per gestorte termijn is afgegeven, niet alleen voor het totaalbedrag.

Praktische stappen voor gepensioneerde kopers

1. Vraag een NIE aan — zonder dit nummer kan geen koopakte worden gepasseerd.
2. Open een Spaanse bankrekening; betaling via buitenlandse rekeningen is juridisch mogelijk maar notarissen prefereren een Spaanse rekening voor de eindafrekening.
3. Laat een onafhankelijke advocaat (abogado) de koopcontracten controleren — inclusief de nota simple uit het kadaster, die schulden en lasten op het pand toont.
4. Bespreek met een belastingadviseur vóór de verhuizing welk pensioentype je ontvangt en in welk land dat na emigratie belast wordt; het antwoord beïnvloedt direct je nettoinkomsten en de te verwachten Spaanse IRPF-aanslag.
5. Houd rekening met de Spaanse successiewet (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones): in de Comunitat Valenciana en Andalusië gelden voor directe familieleden relatief gunstige vrijstellingen, maar de regels verschillen per regio en zijn niet identiek aan het Nederlandse successierecht.